Chiński model finansowania AI: państwowe centra szkoleniowe napędzają rynek robotyki

Chiński rynek robotyki humanoidalnej rozwija się w oparciu o specyficzny model finansowania, który budzi skojarzenia z niedawno krytykowanymi praktykami w amerykańskim przemyśle. Firmy takie jak Unitree Robotics, która zadebiutowała na giełdzie w Szanghaju, osiągając wycenę około 50 miliardów dolarów, w dużej mierze opierają swoją sprzedaż na państwowych centrach szkoleniowych. Centra te nie tylko kupują roboty, ale również generują i odsprzedają producentom cenne dane treningowe, tworząc zamknięty obieg finansowania i rozwoju.

Model finansowania i jego kontrowersje

Model ten polega na tym, że chińscy producenci robotów humanoidalnych sprzedają znaczną część swoich maszyn państwowym centrom szkoleniowym. W tych ośrodkach ludzie uczą roboty wykonywania zadań fizycznych za pomocą teleoperacji. Następnie zebrane dane są odsprzedawane z powrotem producentom. Finansowanie tych centrów często pochodzi zarówno od lokalnych władz, jak i samych producentów. Analityk Poe Zhao zauważa, że ten system „zaciera granicę między niezależnym popytem a popytem stworzonym w ramach ekosystemu wspieranego politycznie”. Według danych Interact Analysis, do czerwca istniało już ponad 90 takich centrów. Koszt danych treningowych dla pięciominutowego tańca robota może sięgać nawet miliona juanów (148 000 dolarów).

Zależność od tego modelu jest znacząca. W przypadku producenta Leju, centra szkoleniowe odpowiadały za 45 procent sprzedaży ich flagowego robota. W Unitree, blisko trzy czwarte przychodów z robotów humanoidalnych w pierwszych dziewięciu miesiącach 2025 roku pochodziło z sektora edukacji i badań. Jeden z inżynierów algorytmów skomentował, że „obie strony dostają to, czego potrzebują, i obie strony mają się czym pochwalić”.

Wątpliwości co do jakości danych i wyceny

Pomimo korzyści, model ten nie jest pozbawiony wad. Marco Wang z Interact Analysis wskazuje, że dane treningowe nie są „w stu procentach użyteczne”, ponieważ roboty nie działają w rzeczywistych warunkach. Menedżer jednego z centrów szkoleniowych ujawnił, że z każdych ośmiu godzin treningu, tylko dwie do trzech są faktycznie przydatne.

Dodatkowo, wycena Unitree budzi sceptycyzm. Według Bloomberga, firma została wyceniona na 35,89-krotność przychodów, podczas gdy jej rywale z Hongkongu osiągają około 20-krotność. Vey-Sern Ling z Union Bancaire Privée stwierdził, że „nie ma wyraźnych podstaw fundamentalnych dla wzrostu cen akcji”. Raport Financial Times sugeruje, że wczesni inwestorzy już szukają możliwości wyjścia z inwestycji.

Podobieństwa do strategii Nvidii i wsparcie państwa

Ten chiński model przypomina strategię Nvidii, która dokonuje bezpośrednich i pośrednich inwestycji w firmy AI, na przykład wspierając nowe centrum danych OpenAI w Ohio. Krytycy postrzegają to jako samonapędzający się popyt, który zawyża rzeczywistą wielkość rynku. Prezes Nvidii, Jensen Huang, argumentuje jednak, że takie inwestycje są niezbędne do napędzania szybkiego wzrostu firmy, która nie jest w stanie samodzielnie zbudować wszystkich fundamentów dla tego rozwoju.

Chiński rząd w Pekinie wydaje się podzielać to podejście i aktywnie wspiera sektor. Około 20 procent akcji z IPO Unitree trafiło do inwestorów strategicznych, w tym do startupu AI Deepseek. Zwolennicy tego modelu wskazują na sukcesy Chin w sektorach samochodów elektrycznych i paneli słonecznych, gdzie państwowy popyt odegrał kluczową rolę w początkowym rozwoju i dominacji na rynku globalnym.

Model finansowania robotyki humanoidalnej w Chinach, choć budzi pytania o realny popyt i jakość danych, jest przykładem strategicznego podejścia państwa do rozwoju kluczowych technologii. Poprzez połączenie inwestycji publicznych i prywatnych, Chiny dążą do stworzenia samowystarczalnego ekosystemu, który ma przyspieszyć innowacje i umocnić ich pozycję w globalnym wyścigu technologicznym, podobnie jak miało to miejsce w przypadku innych strategicznych branż.

Źródło: the-decoder.com